Меню

A A
АГЫМДАРДЫН АЛСЫРООСУ

АГЫМДАРДЫН АЛСЫРООСУ

Атлантикалык меридионалдык оодарылма циркуляция (АМОЦ) — Жердин климатын жөнгө салуучу ири агымдар системасы — акыркы жыйырма жылдай убакыттан бери океандын кеңири бөлүгүндө жайлап бара жатат.
Мындай жыйынтыкка Майами университетинин изилдөөчүлөрү келишкен.
Алар Түндүк Атлантиканын батыш чек арасы боюнча — тропиктен ортоңку кеңдиктерге чейин — жайгашкан 4 мониторинг системасынын узак мөөнөттүү маалыматтарын талдап чыгышкан. Деңиз түбүнө орнотулган аспаптар басымды, температураны, суунун тыгыздыгын жана агымдарды үзгүлтүксүз каттап турушат. Бардык станциялардын маалыматтарын бирдей ыкма менен талдоо натыйжасында 16,5° менен 42,5° түндүк кеңдиктер аралыгында терең агымдын туруктуу алсыроо тенденциясы аныкталды. Географиялык кеңири камтуу бул көрүнүш убактылуу термелүү эмес, океан бассейнинин масштабындагы өзгөрүү экенин көрсөтөт.
АМОЦ Түндүк Атлантикадагы температураны, аба ырайын жана деңиз деңгээлин жөнгө салууда негизги ролду ойнойт. Анын алсыроосу Европадагы бороондордун, жаан-чачындын жана кышкы температуранын мүнөзүн өзгөртүшү, жээк сызыктарынын деңгээлинин көтөрүлүшүнө алып келиши мүмкүн.
Изилдөөчүлөр океандын батыш чек арасы боюнча жүргүзүлгөн байкоолор циркуляциядагы узак мөөнөттүү өзгөрүүлөрдүн эрте индикатору болуп бере аларын белгилешет — бул климаттык системанын абалын көзөмөлдөө үчүн «көмүр шахтасындагы канарейка» сыяктуу эскертүүчү белги.