Илимпоздор Юта университетинен чоң ачылыш жасашты: Батыш жарым шарындагы эң чоң агып чыкпаган көл — Чоң Туздуу көлдүн астынан ири көлөмдөгү таза суу системасы табылды. Бул изилдөө Scientific Reports журналында жарыяланды.
Акыркы жылдары Фармингтон булуңунун кургап калган түбүндө диаметри 50–100 метрге жеткен тегерек дөңсөөлөр пайда болуп, беш метрге чейин жеткен камыштар менен каптала баштаган. Алардын себеби — жер алдындагы таза суунун басым менен бетке чыгып, суу өткөрбөс катмарды жарып өтүшү.
2025 жылдын февралында окумуштуулар аэроэлектромагниттик ыкма менен изилдөө жүргүзүштү: атайын жабдууларды сүйрөгөн тик учак Фармингтон булуңу жана Антилоп аралынын үстүнөн 154 миль учуп өттү. Бул ыкма туздуу жана таза сууну электр өткөрүмдүүлүгү аркылуу айырмалоого мүмкүндүк берет. Натыйжада таза суу үч-төрт километр тереңдикке чейин чөкмө катмарларды толтуруп, көлдүн борборуна чейин жайылганы аныкталды. Кадимки шартта мындай көлдөрдүн астында туздуу суу басымдуулук кылышы керек эле, бирок бул жерде тескерисинче болду.
Ачылыштын практикалык мааниси да чоң. Көлдүн деңгээли түшүп, болжол менен 800 чарчы миль аянттагы түбү ачылып калды. Кургаган жерден оор металлдарга бай чаң көтөрүлүп, жакынкы аймактардын тургундарынын ден соолугуна коркунуч жаратууда. Эми окумуштуулар жер алдындагы сууну чаңды басуу жана айрым жерлерди нымдоо үчүн колдонуу мүмкүнчүлүгүн изилдеп жатышат.