АКАЕВ АСКАР АКАЕВИЧ

Туулган күнү: 1944-жылдын 10-ноябры

Туулган жери: Чүй облусу, Кемин району, Кызыл-Байрак айылы

Улуту: кыргыз

Билген тилдери: кыргыз, орус

Физика-математика илимдеринин доктору, ядролук физик, профессор, М.В. Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик университетинин профессору, Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги (1984), Россия илимдер академиясынын ардактуу доктору жана чет өлкөлүк мүчөсү.

1968-жылы Ленинград так механика жана оптика институтун артыкчылык диплому менен аяктап, аспирантурага өткөн. 1980-жылы Москва инженердик-физика институтунда докторлук диссертациясын жактаган.

1984-жылы Кыргыз ССР Илимдер академиясынын корреспондент-мүчөсү болуп шайланып, ошол эле жылы академик болуп шайланган. 1989–1990-жылдары Кыргыз ССР Илимдер академиясынын президенти болуп иштеген.

2006-жылдын май айынан тартып Россия илимдер академиясынын чет өлкөлүк мүчөсү. 2025-жылы Россия Федерациясынын илимге эмгек сиңирген ишмери ардактуу наамына татыган. «МИР: Модернизация. Инновации. Развитие» журналынын илимий-редакциялык кеңешинин жана «Стратегирование: теория и практика» журналынын редакциялык коллегиясынын мүчөсү.
Эсептөөлөр теориясы, макроэкономика, клиодинамика жана башка илимий багыттар боюнча эмгектердин автору. Жалпысынан 150гө жакын илимий эмгеги, анын ичинде 43 илимий макаласы жана 7 ойлоп табуусу бар.

Анын илимий жетекчилиги астында 20 илимдин кандидаты жана 3 илимдин доктору даярдалган.

1990-жылдын 27-октябрынан 1991-жылдын 31-августуна чейин Кыргыз ССРинин Президенти, ал эми 1991-жылдын 31-августунан 2005-жылдын 11-апрелине чейин Кыргыз Республикасынын Президенти болуп иштеген.

Президенттик шайлоодо төрт жолу (1990, 1991, 1995 жана 2000-жылдары) жеңишке жетишкен. Ошондой эле 1994 жана 2003-жылдардагы жалпы элдик референдумдардын жыйынтыгы менен президенттик ыйгарым укуктары узартылган.

Сыйлыктары:

1. «Ардак белгиси» ордени (1981);
2. Пушкин медалы (Россия, 1999-жылдын 23-августу) – Кыргыз Республикасында орус маданий мурасын сактоого жана жайылтууга кошкон зор салымы үчүн;
3. I даражадагы «Достук» ордени (Казакстан, 2001-жылдын 10-декабры) – казак-кыргыз мамилелерин өнүктүрүүгө, эки мамлекеттин ортосундагы саясий, экономикалык жана маданий кызматташтыкты чыңдоого кошкон олуттуу жеке салымы үчүн;
4. I даражадагы Кош Ак Крест ордени (Словакия, 2003-жылдын 8-декабры);
5. «Россия Федерациясынын илимге эмгек сиңирген ишмери» ардактуу наамы (2025-жылдын 24-январы) – жогорку квалификациялуу адистерди даярдоого жана илимий-педагогикалык ишмердүүлүккө кошкон салымы үчүн.